AG Parafudr Nedir?

Tip 1+2 parafudr

Yıldırım ve ani aşırı gerilimlerden korunma hemen hemen her tesis için oldukça önemli bir hal almaya başladı. Endüstri 4.0 ve IoT ile birlikte daha da akıllı bir hale gelen sistemleriniz, daha elektronik bir hal alırken, yıldırım ve ani aşırı gerilim darbelerine karşı ise daha kırılgan hale geldi. Endüstri 4.0‘ın beşiği Almanya’da 2012 yılında yıldırım ve ani aşırı gerilim kaynaklı 40 milyon Euro‘ya yakın hasar oluştuğu biliniyor. Peki fabrikalarımızı, otomasyon ve proses sistemlerimizi, yıldırım ve ani aşırı gerilimlerden nasıl koruyabiliriz? Özellikle sıklıkla karşılaşılan PLClerin yanması, kameraların yanması, güç kaynaklarının yanması, kart yanması gibi durumlardan nasıl korunabiliriz? Sadece İstanbul’da 2017 yılında 100.000 üzerinde yıldırım düşmüştür. Bu durum ag parafudr kullanmanın önemini ortaya çıkarmaktadır. Özellikle fabrika gibi tesislerde bir ani aşırı gerilim darbesi nedeniyle üretim durmakta ciddi oranda maddi hasar meydana gelmektedir. Ne yazık ki ülkemizde panolarda tasarruf yapmak için ilk çıkarılan ürün ag parafudr olmaktadır. Bu yazımızda A’dan Z’ye alçak gerilim parafudr sistemlerini nasıl kullanabilirsiniz, bunu işleyeceğiz.

Yıldırım ve ani aşırı gerilimden korunmada parafudrlar önemlidir.

Alçak gerilim parafudrlarını anlatmadan önce şu konuya dikkat çekmek istedik. Tesisinizde dış yıldırımlık veya paratoner olması tesisinizdeki elektriksel ekipmanlarını koruyacağı anlamına gelmez. Dış yıldırımlık sistemleri sadece yıldırıma karşı fiziksel koruma sağlarlar. Elektronik koruma için kesinlikle panolarımızda parafudr yani iç yıldırımlık sistemlerine ihtiyaç duyuyoruz.

Öncelikle alçak gerilim parafudrları sistemlerimizi elektriksel olarak korur. Pasif elemanlardır. Yani darbe üzerine geldiği zaman aktif olurlar, darbeyi sönümleyerek toprağa bırakırlar. Parafudrların teknolojisini inceleyecek olursak; MOV yani metal oksit varistör parafdurların temel taşıdır. Gelen darbeyi hızlı bir şekilde sönümler. Ancak varistörler, ısıya karşı fazla dayanıklı değillerdir. Bu nedenle kapasitesinin üzerinde bir darbe geldiğinde yanarlar. Üretici firmalar bu durumun önüne geçebilmek için, varistörle beraber gaz deşarj tüpü veya spark gap de kullanmaya başlamışlardır. Spark gap veya gaz deşarj tüpü daha dayanımlı ve kolayca yanan ürünler değildir. Ancak bu teknolojiye sahip ürünler MOV kadar hızlı bir şekilde darbeye cevap verememekte ve darbeyi kaçırabilmektedir. Bu nedenle daha hibrid parafudr sistemleri artık günümüzde tercih edilmektedir.

Tip 1 Tip 2 Tip 3 Parafudr Sınıfları

Alçak gerilim parafudlarında anlamamız gereken öncelikle darbelerin karakteristiğidir. Yıldırım darbesi 10/350 eğrisine sahipken, ani aşırı gerilim darbeleri 8/20 eğrisine sahiptir. Yani yıldırım darbeleri tepe değerine daha uzun sürede ulaşırken, daha uzun sürede de sönümlenmektedir. Bu nedenle yıldırım darbe parafudrları ve ani aşırı gerilim darbe parafudrları farklı karakterde olmaktadır.  Bu farklılık nedeniyle Tip 1 yani B sınıfı parafudrlar ve Tip 2 yani C sınıfı parafudrlar ortaya çıkmıştır. Özetle;

Parafudr sınıflarının belirlenmesinde en önemli etmenlerden biri darbe karekteridir. Yıldırım darbesi ve ani aşırı gerilim darbesini görebilirsiniz.

Tip 1 B sınıfı parafudrlar, yıldırım darbesine karşı koruma için, Tip 2 C sınıfı parafudrlar ani aşırı gerilim darbelerine karşı koruma yaparlar.

Tip 1 ve Tip 2 parafudrların haricinde hassas sistemlerin korunmasında kullanılan, Tip 3 ag parafudrlarda vardır. Tip 3 parafdurlar, yine 8/20 eğrisinde koruma yaparlar. 8/20 eğrisini oluşturan, darbe türleri ise aşağıdaki gibi sıralanmıştır.

  • Harmonikler
  • Şebeke darbeleri
  • Ark sistemleri
  • Anahtarlama darbeleri
  • Kaynak cihazları

Obo Bettermann Tip 2 Parafudr

AG Parafudrlar Nasıl Seçilir?

Yukarıda tanımladığımız üzere temel olarak 3 tip parafudr sınıfı vardır. Ancak gelişen teknoloji ile birlikte parafdurlar kombine bir hal almıştır. Yani Tip 1+2 parafudr, Tip 2+3 parafdurlar daha çok tercih edilir bir hal almıştır.

Ana Pano: Tip 1+2 Parafudr (Yıldırım Koruma+Şebeke Koruma)

Tali Pano: Tip 2+3 Parafudr (Şebeke Koruması+Hassas Sistem Koruması)

Hassas Sistemler: Tip 3 Parafudr (Sistem Özelliğine göre değişmektedir)

Parafudrmuzu seçtikten sonra, aklımıza bir diğer soru geliyor. Bu parafudrların montajı nasıl yapılır.

Tip 1 parafudrlar panoya paralel olarak, 16 mm2lik kablo ile bağlanır. Tip 2 parafudrlar ise yine tali panolara paralel olarak 6 mm2 kablo ile bağlanır. Tip 3 parafudrlar ise genelde seri olarak 1.5 mm2lik kablo ile bağlanır. Yine bu bağlantılar yapılırken, toprak ile parafudr arasındaki mesafenin 50 cmi geçmemesi istenir

Parafudr Parametreleri

Alçak gerilim parafudrlarını daha iyi anlayabilmek için parafudr parametlerine hakim olmamız gerekmektedir. Parafudr seçiminde en önemli kıstaslardan biri bu parametrelerdir. Sırayla bu parametreleri inceleyecek olursak,

Imax: Imax Tip 2 parafudrlar için geçerlidir. Imax bir tip 2 parafudrun dayanabileceği maksimum 8/20 eğrisindeki darbeyi gösterir. 40 kA Tip 2 C sınıfı bir parafudr 40 kA koruması vardır.

Iimp= Iimp ise Tip1 parafudrlar için geçerlidir. I imp bir tip 1 parafudrun dayanabileceği maksimum 10/350 eğrisindeki darbeyi gösterir.

In: In ise hem Tip1 hem de Tip 2 ag parafdurlar için geçerlidir. In bir parafudrun zarar görmeden 15 kere üst üste karşılayacağı darbedir. In 20 kA bir parafudr 15 kere üst üste 20 kA darbeyi üstlenebilir.

Up: Up en önemli parafudr parametrelerinden biri olmasına rağmen, genelde göz ardı edilir. Up parafudrun gelen darbeyi indirgediği gerilim seviyesidir. IEC 60634 standartına göre, 230/400 V terminalli cihazlar 2.5 kV, elektrik elektronik cihazlar ise 1.5 kVluk darbelere dayanmalıdır. Bu nedenle gelen bir darbeyi alçak gerilim parafudrumuzun istenen gerilim seviyesine indirmesi çok önemlidir.

Uc: Uc ise parafudrun çalışma gerilimidir. Uc çalışma geriliminden daha büyük bir gerilimle parafudr bağlanırsa, yanabilir.

Tip 3 parafudr Obo Bettermann

Parafudrlarda Kademeli Koruma

Alçak gerilim sistemlerimizin korunmasında sıklıkla unutulan unsurlardan biri, kademeli bir şekilde nasıl koruma yapılacağıdır. Örnek üzerinden açıklama yapacak olursak. 24 V ile çalışan bir PLC sistemimizi korumak isteyelim.

Yukarıda parafudr parametrelerinde Up yani gerilim koruma seviyesinden bahsetmiştik. Bu PLC sistemini koruma yaparken, işte bu seviyeye bağlı kalarak ag parafudr sistemlerimizi yerleştirmemiz gerekmektedir.

Ana Pano Koruma: Tip 1+2 Parafudr Up<1.9 kV

Tali Pano Koruma: Tip 2+3 Parafudr Up<1.1 kV

Son olaraksa PLC sistemimizi koruyacak, 24 V DC Tip 3 parafudrumuzu sisteme yerleştiriyoruz. Seri olarak bağladığımız Tip 3 parafudr ise düşük Up seviyesi ile otomasyon sistemimizi koruyacaktır. Eğer Tip 1 parafudru ana panomuza yerleştirmeseydik, gelebilecek bir yıldırım darbesi, Tip 3 parafudrumuzu yakarak, otomasyon sistemimize ulaşacak ve onu kullanılmaz hale getirecekti. Böylece yıldırım veya ani aşırı gerilim darbesi kademeli bir şekilde sönümlendi.

Hassas Sistemlerin Tip 3 Parafudrlarla Korunması

Yazımızın başında bahsettiğimiz üzere, gün geçtikçe hassas cihazlar fabrikamıza veya tesislerimize ekleniyor. Bu cihazları şebeke darbelerinden korumak sürdürülebilir bir üretim için büyük önem taşıyor. Sıklıkla yanan cihazları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

  • UPS Kesintisiz Güç Kaynakları
  • IP Kameralar
  • Güç Kaynakları
  • PLC ve otomasyon sistemleri
  • Haberleşme sistemleri RS 232-Profinet
  • Yangın ve alarm sistemleri
  • Kartlı geçiş sistemleri

Bu sistemleri korurken, az önce anlattığımız kademeli koruma mantığı ile koruma yapılır. En son korunacak cihazın türüne göre ise uygun Tip 3 ürün seçilir.

Özetle alçak gerilim parafudrlarının seçimi ve uygulanması sistemlerimizin elektriksel olarak korunmasında çok önemlidir. Tip 1 parafudrlar yıldırım darbelerine karşı, Tip 2 parafudrlar ani aşırı gerilim darbelerine karşı koruma yaparlar. Bu noktada doğru  parafdurdu seçebilmek oldukça önemlidir. Bir diğer önemli nokta ise kademeli koruma yaparak, hassas sistemlerimizin korunmasıdır. Yıldırım ve aşırı gerilimden korunmak her geçen gün daha da önemli bir hale geliyor. Bunun farkına vararak, sadece dış yıldırımlık sistemleri işe değil, alçak gerilim parafudrları ile doğru koruma yapmamız büyük önem taşıyor.

Parafudr Teknolojileri

AG Parafudr sistemleri, temel olarak 3 farklı teknolojiyi baz alırlar. Bunlardan ilki, MOV Metal Oksit Varistördür. Varistör, hızlı tepki süresi verir, ancak dayanıksızdır. Parafudrların yanmasının en önemli nedeni, varistörlere gelen kapasitesinin üzerindeki darbedir. 40 kA C sınıfı bir ag parafudra gelecek 50 kAlik bir darbe paarfudru yakabilir. Bir diğer teknoloji ise, Spark Gap teknolojisidir. Buna göre, spark gaplar bulundurduğu karbon halkacığı ile dayanıklı bir yapıdır ve kolay kolay yanmaz. Ancak, bu teknoloji yavaş bir teknolojidir. Gelen darbeye hızlı bir tepki vermez ve darbeyi kaçırabilir. Bunun için hibrid yani hem varistör hem de spark gap bulunan ürünler tercih edilir. Tip 3 ag parafudrlarsa, genel de varistör veya diyot teknolojisi kullanır. Diyot oldukça hızlı tepki verir. Ancak dayanıksızdır. Daha önce de dediğimiz gibi, eğer sistemde Tip 3 ag parafudr kullanılcaksa, kademeli koruma kesinlikle yapılmalıdır.

Parafudr Teklifi Almak İçin Hemen Formu Doldurun!

KaydetKaydetKaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

Hemen Listemize Kayıt Olun!

Kampanyalardan ilk haberdar olan siz olun!

I agree to have my personal information transfered to iContact ( more information )

Asla spam yapmıyoruz!

Share

Elmark Plus 15 yılı aşan satış ve hizmet konusunda ki bilgi ve tecrübeyi siz değerli müşterileri ile paylaşıp değer yaratan bir tedarikçi firma olmayı hedeflemiştir. Sunduğumuz ürünlerimiz ve hizmetlerimiz ile sağladığımız güven ve yüksek iş ahlakı sayesinde müşterilerimizin ilk tercihi olmak, sahip olduğumuz tecrübe neticesinde de daima kalite, çözüm odaklı ve uygun fiyat anlayışı değişmeyen prensiplerimizdir

Comments

  1. Açıklayıcı ve anlaşılabilir başarılı bir içerik.

  2. ag parafudr katalog gönderebilir misiniz?teşekkürler.

  3. ag parafudr hakkında daha fazla bilgi için size nasıl ulaşabilirim?

  4. Bahadır Katipoğlu Says: Temmuz 27, 2018 at 7:51 pm

    Başarılı

  5. Diğer parafudr çeşitleriniz için bilgi alabilir miyim?

  6. Görkem Çolak Says: Temmuz 27, 2018 at 8:01 pm

    Açıklayıcı bir yazı olmuş

  7. Bu alanla ilgilenenler için faydalı bir yazı olmuş

  8. Aklımdaki tüm soruların yanıtını yazınızda buldum teşekkürler güzel bir içerik olmuş

  9. Hakan Balamir Says: Temmuz 27, 2018 at 8:17 pm

    Başarılı bir çalışma olmuş

  10. Gercekten tesekkur ederiz

  11. Faydalı bir paylaşım olmus, emeğinize sağlık.

  12. Guzel bir urun tavsiye ederim

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

English